insan için, beyni "serebral hemisfer" olarak implicit kullandığımızda, standardizasyona sâhip doğru ve aktüel cevâbı 4-5 değil, 6 olan soru. bunun yanı sıra 4'ün de 5'in de târihsel olarak doğrulukları var. tıpta anatomik klasifikasyon ve yapıları adlandırma için kullanılan global standardizasyona sâhip terminologia anatomica'da serebral hemisferler 6 lobda incelenir. bu çok öncelerden beri böyleydi ama nöroanatomistler-nörofizyologlar bunu böyle pek kullanmamışlar idi. özellikle serebral yapıların fonksiyonel ve anatomik ayrımlarında târihsel olarak bir sıkıntı vardır. sâdece loblar değil, sensori-motor yollarda genel anatomi ve fonksiyonel nörobilim arasında nereyi nereye dâhil edelim, neyi nasıl adlandıralım veyâ ayıralım tarzında bir keşmekeş var. fonksiyonel ve anatomik klasifikasyonlar birbirine uygun olmuyor. bu nedenle nöroanatomi câmiâsı, ta dışında, daha spesifik, işlerine daha çok yarayacak, fonksiyonel ve klinik perpektifi dışlamayan bir terminolojik standardizasyona gereksinim duydu. aynısı embriyoloji vesâirede de oldu. yeni geliştirilen terminologia neuroanatomica'da da serebrum 6 loba ayrılıyor. nöro çevrelerinde tradisyonel ayrım genelde lateralden ve kemik isimlerine uygun yapılır o nedenle 4 klasikleşmiş bir bilgi idi, sonradan sulcus lateralis'in derinindeki insula'yı da lob kabûl ettiler; bununla berâber limbik lob (dikkat, limbik sistem değil) da serebrumun medialde görünen bir lobudur. limbik lob, diğer loblardan apayrı anatomik bir yapı değil aslında, diğer loblarda işlevsel olarak farklılık gösteren birtakım yapıları ayrı bir lob olarak inceliyorlar. "limbik kemik" diye bir kemik yok. "ınsular kemik" diye de yok. ama bunlar, standardizasyona göre lob kabûl edilmiş. meselâ frontal-parietal ayrımı anatomik olarak kolay yaparken limbikle frontal-parietal-temporal lob ayrımları bu kadar keskin bir anatomik sınırla yapamıyoruz. güncel basılan bâzı klinik nöroanatomi textbooklarında serebrumun limbik lob dâhil 6 lobda incelendiğini görürsünüz. daha eski kitaplar 4 ya da 5 lob yazabilir. klasik bilgi 4'tür. kemik isimlendirmesine uygundur. ınsula'yı da eklediğimizde 5'tir. tna'yla birlikte standardize edilmiş terminolojiye göre, 6'dır. örneğin high-yield neuroanatomy'nin 20 sene önceki kitaplarında serebrum 4 lobda incelenmişken en son basımında 6 lobda incelenir. gray's clinical neuroanatomy'nin güncel baskılarında da limbik lob dâhil 6 lob vardır. farklı yaklaşan kitaplar da var. tıpta nöroanatomide lisans düzeyi text olarak kullanılan snell's clinical neuroanatomy serebrum'da 4 lob inceler (ınsula'yı lob olarak değil, farklı bir kortikal alan şeklinde, limbik lobu da diğer loblar içine dâhil ederek). terminologia neuroanatomica'nın geliştirilmesinde rol üstlenen hans donkelaar'ın 2011 yılına âit clinical neuroanatomy: brain circuitry and ıts disorders kitabında donkelaar insula'yı da katıp 5 lob sayarken, tna'yı geliştirdikten sonraki yayınlarında limbik lob'u da serebral hemisfer lobu olarak kullanıyor.
  • Yanıtla
  • 0
  • 0
  • Embed Kopyala

Günün En Popüler Başlıkları