0
4.9.2020
Edebiyat Nedir?
  • Favorilere Ekle
  • Başlığı Paylaş
  • Embed Kopyala
  • Seçmece
  • Popüler
  • Tarihe Göre
Edebiyat, düşünce ve duyguları güzel ve etkili bir biçimde anlatma sanatı olarak tanımlanabilirse de her anlatı ve metin edebiyatının içerisine sokulmaz. Amacı okuyucuya estetik bir lezzet sunmak değil de onu bir konuda aydınlatacak teknik bilgileri içeren yapıtlar edebiyat tanımı dışında değerlendirilirler. Edebiyat eserleri her zaman yazılı olarak ifade edilmeyebilir. Edebiyat, arapça edep sözünden geliyor, anlamı terbiye. Yani kullanılan dilin, gündelik konuşmalardaki rastgeleliğin ötesinde, terbiye edilmiş, belli kurallara uyan bir dil olması. Yazın, ise dil devrimi ile ortaya çıkan, 60’lı yıllarda yaygınlaşan bir sözcük. Meydan Larousse 1986 = Edebiyat, estetik amaçlı oldukları kabul edilen yazılı yapıtlar bütünüdür. Yazın, düşünce, duygu, imge ve olayların dil aracılığıyla biçimlendirmesine dayanan sanat dalı. Edebiyat yazılı olmak ile sınırlarken yazını böyle sınırlandırmıyor. Literatür ise belli bir bilimsel alandaki yazılı tüm metinlerdir. Kuram, bir olaylar demetini betimleme ve açıklamaya yönelik ilkeler, kurallar, bilimsel yasalar bütünüdür. Kendi içinde tutarlı olmalı, başkaları tarafından izlendiğinde varılan sonuçlar aynı olmalı. Edebiyat alanındaki metinleri birincil ve ikincil metinler olmak üzere ikiye ayırıyoruz. Edebiyat yapıtları (namık kemal şiirleri) birincil, edebiyat hakkında yazılmış her şey ikincil metindir. Yazınsal ve edebi: edebi terimi belli bir değer yargısı içerir. Edebi olan edebiyat değeri taşıma açısından kendini kanıtlamış gibidir. Yazınsal ise tarafsızdır, edebiyatın terbiye edilmiş bir dili olmasından kaynaklanan özelliklerini yazınsallık denir. Poetika, tek tek edebiyat metinlerini incelemekten çok, genel kuralları çıkaran, edebiyat hakkında kuran kuram geliştiren çalışmalara verilen attır. Filoloji, metinlerin saptanmasına ve edebiyat tarihine yöneliktir. Edebiyat bilim ise hem filoloji çalışmalarını kapsar hem de edebiyata yönelik nesnel ve genelgeçer kuramlar oluşturmaya çalışır (daha kapsayıcıdır). Edebiyat tarihi ise edebiyat metinlerini tarihsel açıdan sıraya dizmeye, akımları saptamaya yöneliktir. Eleştiri bir metni ve akımı değerlendirmeye yöneliktir. Kimine göre eleştiri yorumu da kapsar, yorum ise daha çok dini metinlerin açıklanması şeklinde başlamıştır. Bildirişim amaçlı her ileti bir metindir. Sözlü aktarımı da edebiyat metinlerine katabiliriz. Bir edebiyat metni, yazarla okur arasında iletişim kuran bir iletidir. İletişimin kurulması, edebiyat hakkındaki ön bilgilerimize bağlıdır. Sistem (dizge), belli işleyiş kuralları olan, kapalı bir bütün demektir. Söylem, genel kuralların kullanılmasıyla üretilmiş, ama eşi olmayan kendine özgü bir ifade içerir. Tüm insanların ortak bir biyolojik dizgesi vardır. 3000 karakter sınırından dolayı makalenin devamını buraya sığdıramıyorum ama şuradan ileri okumalar yapabilirsiniz:
https://turkdilbilim.wordpress.com/2020/08/20/edebiyat-nedir-edebiyat-bilimlerine-giris/
Edebiyat Nedir? / Edebiyat Bilimlerine Giriş Terimleri
  • Favorilere Ekle
  • Kullanıcı Şikayet Et
  • Dio Şikayet Et
  • Embed Kopyala
/
0
yeni dio gir..

Tarihe Göre

İçerik bulunamadı.